петак, 23. октобар 2015.

Nacionalni park Šar-planina

Nacionalni park „Šar planina“ ustanovljen je 1993. godine. U privremenim granicama zauzima površinu od 39.000 ha, dok je predviđeno da trajnim granicama obuhvati površinu od oko 97.000 ha.Šar-planinu odlikuje veliko bogatstvo i raznovrsnost živog sveta, i prisustvo velikog broja reliktnih i endemičnih vrsta. Sa 45% biljnog sveta Srbije, osobenim šumskim zajednicama i vrstama, životinjskim vrstama koje se danas retko nalaze u prirodi, a mnoge su ugrožene u čitavom svetu, Nacionalni park „Šar-planina“ sa punim pravom nosi obeležje skloništa za divlji svet koji danas ubrzano nestaje. Na Šar-planini živi 1800 biljnih vrsta. Najznačajniji su brojni tercijarni i glacijalni relikti, i 339 balkanskih endemita, od kojih su 18 lokalni endemiti, prisutni isključivo na ovom masivu (hajdučica kralja Aleksandra, born-milera, šarplaninski karanfilić, šarplaninski šafran, šarska divizma, šarska ptičja trava, Dorflerov petoprst…). U Nacionalnom parku živi 147 vrsta dnevnih leptira, 45 vrsta vodozemaca i gmizavaca, oko 200 vrsta ptica i 32 vrste sisara, što ga čini jednim od faunistički najbogatijih područja Evrope.


Nacionalni park Šar-planina jeste  kolevka srpske duhovnosti, državnosti i istorije. Na ovom području se nalazi 45 crkava i manastira podignutih u periodu od XII do XVI veka. Tu su isposnica i manastir Sv. Petra Koriškog iz XIII veka, crkva Sv. Petke iz XIV veka , crkva Sv. Bogorodice Odigitrije iz XIV veka, manastir Sv. Trojice iz XV veka, ostaci Dušanovog grada i manastirskog kompleksa Sv. Arhangeli iz XIV veka nadomak Prizrena, i drugi spomenici kulture od najvećeg nacionalnog značaja.

Jezera na Šari


Jedna od najpoznatijih karakteristika Šar-planine jesu mnogobrojna jezera poznata kao "Gorske oči". Na Šari postoji oko 70 manjih jezera koja su nastala ledničkom erozijom. "Gorske oči" svojom lepotom upotpunjuju pejzaž ove planine. Zbog planinske klime, ova jezera su pod snegom i ledom od novembra do maja. Voda u jezerima je veoma hladna i izuzetno čista! Drugog avgusta svake godine mnogobrojni obožavaoci planinarenja tradicionalno posećuju jedno od najvećih jezera - "Livadičko jezero".
Nazivi i nadmorska visina nekih jezera:
  • Livadičko jezero - 2173m,
  • Veliko Jažinačko jezero - 2180m,
  • Malo Jažinačko jezero - 2200m,
  • Veliki vir - 2360m,
  • Mali vir - 2604m,
  • Gornje Blateštičko jezero - 2215m.   
Evo slika "Velikog Jažinačkog" i "Livadičkog" jezera:



Osnovne karakteristike Šar-planine

Šar-planina je planinski masiv koji se nalazi na krajnjem jugu Srbije na granici sa Makedonijom. Prostire se na dužini od 80-85km, širine 10-20km. Svoje ime dobila je po šarenilu planinskog pejzaža, kontrastu i živosti boja kojima ju je priroda obdarila.
Na Šar-planini postoji preko 100 vrhova visine iznad 2000m, od čega 30 vrhova prelazi 2500m nadmorske visine. Najviši vrh je "Titov vrh", visine 2747m koji se nalazi u Makedoniji, dok je najviši vrh Šar-planine u Srbiji - "Bistra", visine 2651m. Planina je bogata rekama, potocima, izvorima a najpoznatija su brojna jezera koja prirodnjaci nazivaju "Gorske oči".